Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có nguồn gốc từ động vật, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh có khả năng gây bùng phát dịch với tỷ lệ tử vong cao.

Trong khoảng thời gian từ 27/12/2025 đến 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 05 ca nghi ngờ (02 ca khẳng định) mắc bệnh do virus Nipah tại bang Tây Bengal. Nguồn lây được cho là liên quan đến một trường hợp bệnh nặng đã tử vong trước đó nhưng chưa được lấy mẫu xét nghiệm.

Theo thông tin từ Bộ Y tế, tính đến ngày 26/01/2026 tại Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah, và các cơ quan y tế vẫn duy trì giám sát dịch tễ, kiểm soát tại cửa khẩu và hợp tác với các tổ chức quốc tế để theo dõi diễn biến dịch bệnh. Người dân được khuyến cáo theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống, nâng cao ý thức phòng bệnh và không nên lo lắng quá mức.

Virus Nipah là gì?

Theo WHO, virus Nipah là tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thuộc nhóm A, được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 trong một đợt bùng phát dịch tại Malaysia, có liên quan đến hoạt động chăn nuôi heo. Các đợt bùng phát sau đó tại Bangladesh và Ấn Độ cho thấy virus có thể lây nhiễm qua thực phẩm và lây truyền thứ phát từ người sang người, đặc biệt trong môi trường gia đình và cơ sở y tế. Nhân viên y tế và người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân được xác định là nhóm có nguy cơ phơi nhiễm cao hơn.

Dơi ăn quả được xác định là vật chủ tự nhiên của virus Nipah. Loài này mang virus nhưng không biểu hiện triệu chứng bệnh, có thể làm nguồn lây truyền sang động vật và con người trong những điều kiện thuận lợi.

Đường lây truyền của virus Nipah

Virus Nipah lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, qua vật phẩm, thực phẩm nhiễm virus và có thể lây truyền từ người sang người khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.

Hiểu đúng về đường lây truyền, triệu chứng và biện pháp phòng bệnh giúp mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Triệu chứng và mức độ nguy hiểm

Thời gian ủ bệnh của virus Nipah thường từ 4 đến 14 ngày, trong một số trường hợp có thể kéo dài đến 45 ngày. Giai đoạn đầu, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng không đặc hiệu như sốt, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn ói.

Bệnh có thể tiến triển nhanh sang viêm não cấp, với các biểu hiện như rối loạn tri giác, lú lẫn, lơ mơ, co giật. Một số trường hợp có thể kèm theo viêm phổi nặng và suy hô hấp cấp. Theo các ghi nhận y khoa, tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40–75%. Hiện nay, chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh do virus Nipah, việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và kiểm soát biến chứng.

Khuyến cáo phòng bệnh cho người dân

Để chủ động phòng ngừa bệnh do virus Nipah và bảo vệ sức khỏe cá nhân, cộng đồng, người dân được khuyến cáo thực hiện các biện pháp sau:

Chủ động phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah bảo vệ sức khỏe cộng đồng

1. Hạn chế đến vùng có dịch

Hạn chế đến các khu vực đang có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.

2. Theo dõi sức khỏe sau khi về từ vùng dịch

Trong vòng 14 ngày, nếu xuất hiện các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật… cần liên hệ cơ sở y tế, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo rõ tiền sử dịch tễ.

3. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm

  • Thực hiện “ăn chín, uống sôi”.
  • Rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn.
  • Không ăn, uống trái cây bị dơi, chim cắn hoặc gặm nhấm.
  • Tránh uống nước nhựa cây tươi/chưa qua chế biến.

4. Tránh tiếp xúc với động vật nguy cơ cao

  • Không tiếp xúc gần với dơi ăn quả.
  • Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.

5. Phòng lây nhiễm từ người bệnh

  • Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh và các vật phẩm bị ô nhiễm.
  • Sử dụng khẩu trang, găng tay, đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị; sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

Trước nguy cơ xâm nhập của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm từ bên ngoài, việc chủ động phòng bệnh của mỗi người dân đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng. Theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống, thực hiện các biện pháp phòng bệnh được khuyến cáo và đến cơ sở y tế kịp thời khi có dấu hiệu nghi ngờ là những yếu tố then chốt giúp hạn chế nguy cơ lây lan và giảm thiểu tác động của dịch bệnh do virus Nipah.

Khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ hoặc cần tư vấn, hãy liên hệ đường dây nóng: 028.3990.2468 để được hỗ trợ kịp thời.