Bệnh động mạch vành là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhồi máu cơ tim, suy tim và đột tử. Việc phát hiện sớm các tổn thương động mạch vành có ý nghĩa quan trọng trong điều trị và phòng ngừa các biến chứng tim mạch nguy hiểm.

Hiện nay, chụp CT mạch vành (CT cắt lớp vi tính mạch vành) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, không xâm lấn, giúp đánh giá nhanh và chính xác tình trạng động mạch vành, hỗ trợ bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp.

CT mạch vành là gì?

Chụp CT mạch vành là kỹ thuật sử dụng tia X kết hợp với hệ thống máy tính chuyên dụng để tạo ra hình ảnh chi tiết của các mạch máu nuôi tim.

Thông qua hình ảnh thu được, bác sĩ có thể phát hiện sớm các mảng xơ vữa, tình trạng hẹp hoặc tắc nghẽn động mạch vành, từ đó đánh giá nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Thời gian thực hiện

Thời gian chụp chỉ từ vài giây đến vài phút.
Kết quả chẩn đoán thường có sau vài giờ đến 24 giờ, tùy từng trường hợp.

Độ chính xác

Chụp CT mạch vành có khả năng loại trừ tình trạng hẹp động mạch vành lên đến 97%–100%, hỗ trợ hiệu quả trong chẩn đoán ở những người nghi ngờ mắc bệnh động mạch vành.

Ưu điểm của chụp CT mạch vành

Chụp CT mạch vành ngày càng được ứng dụng rộng rãi nhờ nhiều ưu điểm nổi bật:

Thời gian chụp nhanh, đặc biệt với hệ thống CT đa lát cắt hiện đại chỉ mất vài giây đến vài chục giây.
Hình ảnh rõ nét, hiển thị ngay trên hệ thống máy tính, giúp bác sĩ nhanh chóng phân tích và đưa ra chẩn đoán.
Có độ chính xác cao trong đánh giá bệnh lý động mạch vành.
Là phương pháp không xâm lấn, an toàn và ít gây biến chứng.
Sau khi chụp, người bệnh không cần lưu viện theo dõi và có thể trở về sinh hoạt bình thường theo hướng dẫn của bác sĩ.

Một số hạn chế

Bên cạnh những ưu điểm, kỹ thuật này vẫn còn một số hạn chế:

Thời gian xử lý hình ảnh có thể kéo dài từ 1–2 giờ; nếu cần dựng hình 3D sẽ mất nhiều thời gian hơn.
Người bệnh cần nín thở khoảng 10–15 giây và duy trì nhịp tim ổn định trong quá trình chụp.
Có nguy cơ rất thấp liên quan đến tia X hoặc phản ứng với thuốc cản quang như dị ứng hoặc sốc phản vệ.

Các loại chụp CT mạch vành

Hiện nay có hai kỹ thuật chụp CT mạch vành được sử dụng phổ biến.

Chụp CT mạch vành không tiêm thuốc cản quang

Đây là phương pháp chủ yếu dùng để đánh giá mức độ vôi hóa của động mạch vành. Mặc dù chưa gây hẹp lòng mạch, tình trạng vôi hóa vẫn là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ mắc bệnh động mạch vành trong tương lai.

Kết quả chụp giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ tim mạch và tư vấn chế độ theo dõi, điều trị hoặc thay đổi lối sống phù hợp.

Phương pháp này đặc biệt hữu ích đối với những người có yếu tố nguy cơ như:

Tăng mỡ máu.
Đái tháo đường.
Tăng huyết áp.
Tiền sử gia đình mắc bệnh động mạch vành.
Người hút thuốc lá.

Nếu người bệnh có triệu chứng đau ngực kèm điểm vôi hóa cao, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT mạch vành có tiêm thuốc cản quang để đánh giá chính xác hơn tình trạng hẹp hoặc tắc nghẽn động mạch vành.

Ưu điểm

Không cần tiêm thuốc cản quang.
Thực hiện đơn giản.
Phù hợp để tầm soát nguy cơ mắc bệnh động mạch vành.

Hạn chế

Không đủ cơ sở để đánh giá chính xác mức độ hẹp động mạch và xây dựng kế hoạch điều trị.

Chụp CT mạch vành có tiêm thuốc cản quang

Đây là kỹ thuật giúp đánh giá chính xác tình trạng và mức độ hẹp động mạch vành.

Thuốc cản quang giúp quan sát rõ lòng mạch và thành mạch, từ đó hỗ trợ bác sĩ phát hiện các tổn thương do xơ vữa, đánh giá tình trạng tái hẹp sau đặt stent hoặc các can thiệp điều trị trước đó.

Kỹ thuật này có khả năng loại trừ hẹp động mạch vành lên tới 97%–100%, mang lại giá trị cao trong chẩn đoán và điều trị.

Tuy nhiên, phương pháp này không phù hợp với người bệnh suy thận nặng, người có tiền sử dị ứng với thuốc cản quang hoặc một số trường hợp khác theo chỉ định của bác sĩ.

Khi nào cần chụp CT mạch vành?

Bác sĩ có thể chỉ định chụp CT mạch vành trong các trường hợp:

Tầm soát bệnh động mạch vành ở người có nguy cơ cao như đái tháo đường, tăng huyết áp, người cao tuổi, người hút thuốc lá hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh động mạch vành.
Đau ngực bất thường, chưa rõ nguyên nhân.
Kết quả điện tâm đồ hoặc nghiệm pháp gắng sức nghi ngờ bệnh động mạch vành.
Suy tim chưa rõ nguyên nhân.
Đánh giá các bệnh lý tim mạch, cấu trúc cơ tim hoặc van tim.
Theo dõi sau điều trị như đặt stent động mạch vành, nong mạch vành hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.

Những trường hợp chống chỉ định

Một số trường hợp chống chỉ định tương đối hoặc tuyệt đối với chụp CT mạch vành gồm:

Hội chứng mạch vành cấp đã được xác định.
Phụ nữ mang thai.
Người bị cường giáp.
Người có tiền sử dị ứng nặng với thuốc cản quang.
Người bị hen suyễn, suy hô hấp hoặc không thể nín thở theo yêu cầu.
Người bị suy thận mạn tính nặng.
Người không có khả năng phối hợp trong quá trình chụp.

Cần chuẩn bị gì trước khi chụp?

Để quá trình chụp diễn ra thuận lợi, người bệnh cần lưu ý:

Nhịn ăn khoảng 4 giờ trước khi chụp.
Người mắc bệnh thận cần được kiểm tra chức năng thận trước khi sử dụng thuốc cản quang.
Tháo toàn bộ vật dụng bằng kim loại như trang sức, đồng hồ, điện thoại, kẹp tóc…
Thông báo cho bác sĩ nếu đang mang thiết bị kim loại trong cơ thể hoặc có tiền sử dị ứng với thuốc cản quang.

Sau khi chụp CT mạch vành cần lưu ý gì?

Sau khi hoàn tất quá trình chụp, người bệnh sẽ được rút kim truyền, thay lại trang phục và chờ nhận kết quả.

Hình ảnh sẽ được bác sĩ chẩn đoán hình ảnh phân tích nhằm đánh giá tình trạng động mạch vành, cấu trúc cũng như chức năng tim.

Nếu có sử dụng thuốc cản quang, người bệnh nên uống nhiều nước để hỗ trợ đào thải thuốc qua nước tiểu.

Chụp CT mạch vành là kỹ thuật an toàn, người bệnh không cần lưu viện theo dõi và có thể trở về sinh hoạt bình thường theo hướng dẫn của bác sĩ.

Kết luận

Chụp CT mạch vành là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, giúp phát hiện sớm các tổn thương động mạch vành, đánh giá nguy cơ mắc bệnh tim mạch và hỗ trợ bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Nếu bạn có các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá, tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, khó thở, hồi hộp kéo dài, hãy chủ động thăm khám để được bác sĩ tư vấn và chỉ định phương pháp chẩn đoán phù hợp.

Bệnh viện Hoàn Mỹ Minh Hải với hệ thống CT Scanner 128 lát cắt hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm luôn sẵn sàng đồng hành cùng người bệnh trong tầm soát, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tim mạch, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch cho bạn và gia đình.