Adenovirus là một trong những tác nhân gây bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Virus có thể gây nhiễm trùng đường hô hấp, tiêu hóa, mắt và nhiều cơ quan khác. Phần lớn trẻ sẽ hồi phục nếu được chăm sóc đúng cách, tuy nhiên một số trường hợp có thể diễn biến nặng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Dưới đây là những thông tin quan trọng giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về Adenovirus, nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và biết khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện.

Adenovirus là gì?

Adenovirus là một nhóm virus DNA, thuộc họ Adenoviridae, gồm hơn 50 tuýp có thể gây bệnh ở người. Virus có thể gây nhiễm trùng ở nhiều cơ quan như đường hô hấp, mắt, đường tiêu hóa và đường tiết niệu. Thời gian ủ bệnh từ 2 ngày đến 2 tuần.

Adenovirus lưu hành quanh năm và rất dễ lây lan trong những môi trường tập trung đông trẻ như nhà trẻ, trường học, khu vui chơi, hồ bơi không được vệ sinh, khử khuẩn đúng cách.

Adenovirus là một trong những tác nhân gây bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi

Adenovirus lây truyền như thế nào?

Virus có thể lây truyền qua nhiều con đường khác nhau, bao gồm:

  • Giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.
  • Tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh.
  • Chạm vào đồ vật hoặc bề mặt có virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.
  • Tiếp xúc với phân của trẻ bị nhiễm virus, đặc biệt trong quá trình thay tã.

Adenovirus lây truyền như thế nào?

Virus có thể lây qua nhiều con đường khác nhau, bao gồm:

  • Giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.
  • Tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh.
  • Chạm vào đồ vật hoặc bề mặt có virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.
  • Tiếp xúc với phân của trẻ bị nhiễm virus, đặc biệt trong quá trình thay tã.

Do khả năng lây lan cao, Adenovirus có thể nhanh chóng bùng phát trong các lớp học, nhà trẻ hoặc khu vui chơi nếu không thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh.

Trẻ mắc Adenovirus thường có những biểu hiện gì?

Biểu hiện khi trẻ mắc Adenovirus

Tùy theo vị trí nhiễm, trẻ có thể xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng sau:

  • Sốt, thường kéo dài vài ngày; ở một số trẻ sốt cao và kéo dài từ 5–7 ngày. Trẻ cũng gặp các triệu chứng như ho, sổ mũi, đau họng.
  • Viêm kết mạc mắt (đỏ mắt).
  • Đau bụng, nôn, tiêu chảy.
  • Một số trẻ chỉ có biểu hiện giống cảm lạnh thông thường.

Adenovirus có thể gây các biến chứng như viêm tai giữa, viêm tiểu phế quản, viêm phổi, viêm bàng quang cấp (viêm bàng quang xuất huyết). Hiếm gặp hơn nhưng có thể xảy ra, đặc biệt ở trẻ suy giảm miễn dịch dễ dẫn đến bị viêm não, viêm cơ tim hay nhiễm trùng lan tỏa.

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay?

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ có một trong những dấu hiệu sau:

  • Khó thở, thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực hoặc tím môi.
  • Li bì, khó đánh thức.
  • Co giật.
  • Bỏ bú hoặc uống rất kém.
  • Nôn nhiều, không uống được.
  • Tiểu ít, môi khô, mắt trũng (dấu hiệu mất nước).
  • Sốt cao kéo dài trên 5 ngày hoặc sốt cao không đáp ứng thuốc hạ sốt.
  • Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt từ 38°C trở lên.
  • Phát ban kèm sốt hoặc cha mẹ thấy trẻ diễn tiến nhanh bất thường.

Việc đưa trẻ đi khám sớm sẽ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ xảy ra biến chứng.

Điều trị Adenovirus như thế nào?

Hiện nay, chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu dành cho hầu hết các trường hợp nhiễm Adenovirus.

Điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ, bao gồm cho trẻ uống đủ nước, hạ sốt đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ. Ngoài ra, trẻ cũng cần được nghỉ ngơi đầy đủ, theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo và điều trị các biến chứng nếu có.

Kháng sinh có điều trị được Adenovirus không?

Kháng sinh không có tác dụng đối với Adenovirus vì đây là bệnh do virus gây ra. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ trẻ có bội nhiễm vi khuẩn theo chỉ định của bác sĩ.

Việc tự ý sử dụng kháng sinh không giúp bệnh khỏi nhanh hơn mà còn làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh và gây nhiều tác dụng không mong muốn.

Làm thế nào để phòng bệnh?

Để giảm nguy cơ lây nhiễm Adenovirus, cha mẹ cần lưu ý thực hiện như sau:

  • Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay.
  • Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi.
  • Không dùng chung khăn mặt, cốc uống nước hoặc dụng cụ ăn uống.
  • Lau sạch đồ chơi và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc.
  • Hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh.
  • Cho trẻ nghỉ học khi đang sốt hoặc có triệu chứng cấp tính để hạn chế lây lan.
  • Đảm bảo hồ bơi được vệ sinh và khử khuẩn đúng quy định.

Theo khuyến cáo của các bác sỹ khoa Nhi bệnh viện Hoàn Mỹ Vinh, phần lớn trẻ mắc Adenovirus sẽ hồi phục hoàn toàn sau khoảng 5–10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Do vậy, cha mẹ không nên quá hoang mang nhưng cũng không nên chủ quan. Điều quan trọng là theo dõi sát tình trạng của trẻ, nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và đưa trẻ đến cơ sở y tế khi cần thiết.

Đặc biệt, không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc các loại thuốc chưa được chứng minh hiệu quả. Khi trẻ có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy đưa trẻ đi khám để được bác sĩ đánh giá và điều trị phù hợp.