Nhiều phụ huynh đưa trẻ đến khám vì lo lắng khi thấy con chớp mắt liên tục hoặc nháy mắt thái quá, đôi khi kèm dụi mắt, liếc đảo mắt hoặc nhắm mắt mạnh. Đây là tình trạng khá thường gặp ở trẻ em và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ vấn đề tại mắt cho đến yếu tố tâm lý hoặc thần kinh.

Việc nhận biết đúng nguyên nhân sẽ giúp phụ huynh xử trí phù hợp và tránh bỏ sót những bệnh lý cần can thiệp sớm.

Chớp mắt ở trẻ em là gì?

Chớp mắt là một phản xạ sinh lý bình thường, giúp làm sạch bề mặt mắt và giữ ẩm giác mạc nhờ lớp phim nước mắt. Ở trẻ em, tần suất chớp mắt trung bình khoảng 15 lần mỗi phút.

Khi trẻ chớp mắt nhiều hơn bình thường, kèm theo các biểu hiện như dụi mắt, liếc đảo mắt, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc thị lực, tình trạng này được gọi là nháy mắt thái quá và cần được thăm khám để tìm nguyên nhân.

Những nguyên nhân thường gặp khiến trẻ chớp mắt liên tục

– Dị vật trong mắt: Dị vật như bụi, cát, lông mi, cánh côn trùng… có thể mắc ở kết mạc, đặc biệt là kết mạc mi trên. Trẻ thường kèm dụi mắt, đỏ mắt và chảy nước mắt nhiều. Phụ huynh không nên tự ý lấy dị vật hay để trẻ dụi mắt vì có thể gây trầy xước giác mạc.

– Viêm kết mạc dị ứng: Đây là nguyên nhân rất hay gặp. Trẻ thường chớp mắt nhiều, dụi mắt, chảy nước mắt, đỏ mắt, kèm nghẹt mũi, sổ mũi, hắt hơi khi thời tiết thay đổi hoặc tiếp xúc với bụi, phấn hoa, dị nguyên. Một số trẻ có tiền sử dị ứng da hoặc tiếp xúc với vật nuôi.

– Sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều: Việc nhìn điện thoại, máy tính, tivi trong thời gian dài khiến trẻ tập trung cao độ và quên chớp mắt, gây khô bề mặt giác mạc và rối loạn điều tiết. Điều này tạo phản xạ chớp mắt nhiều hơn, khiến phụ huynh lo lắng.

– Tật khúc xạ chưa được phát hiện: Khi nhìn không rõ, trẻ thường nheo mắt, chau mày, nghiêng đầu hoặc chớp mắt liên tục để cố gắng nhìn rõ hơn. Nếu không phát hiện sớm, tật khúc xạ có thể dẫn đến nhược thị.

– Căng thẳng tâm lý, stress: Trẻ lo lắng, bất an hoặc chịu áp lực tâm lý có thể nháy mắt nhiều, nhất là khi biết có người đang quan sát. Trường hợp này thường kèm các biểu hiện tâm lý khác như khép nép, buồn bã hoặc thay đổi hành vi.

– Hội chứng Tic ở trẻ em: Nháy mắt có thể là một biểu hiện của hội chứng tic, đôi khi kèm co cơ mặt như nhếch mép, nhăn mũi, lè lưỡi. Căng thẳng tâm lý có thể làm triệu chứng nặng hơn và kéo dài, tạo thành thói quen khó bỏ.

– Các bệnh lý thần kinh: Một số bệnh lý thần kinh như động kinh, rối loạn vận động hoặc kích thích thần kinh mặt cũng có thể gây nháy mắt nhiều. Những trường hợp này cần được thăm khám chuyên sâu và phối hợp nhiều chuyên khoa.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Phụ huynh nên đưa trẻ đi khám sớm khi:

– Trẻ chớp mắt liên tục, kéo dài không giảm

– Kèm đỏ mắt, đau mắt, dụi mắt nhiều, chảy nước mắt

– Có biểu hiện nhìn mờ, nheo mắt, nghiêng đầu khi nhìn

– Nháy mắt kèm các dấu hiệu bất thường về tâm lý hoặc vận động

Điều trị và phòng ngừa nháy mắt liên tục ở trẻ

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể, có thể bao gồm:

– Lấy dị vật, xử lý quặm hoặc lông xiêu

– Điều trị viêm kết mạc dị ứng bằng thuốc phù hợp và tránh dị nguyên

– Hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử, kết hợp nước mắt nhân tạo khi cần

– Khám và quản lý tật khúc xạ, chỉnh kính sớm nếu có chỉ định

– Tư vấn tâm lý hoặc điều trị chuyên khoa đối với các rối loạn tâm lý, thần kinh

Bên cạnh đó, phụ huynh nên chủ động phòng ngừa bằng cách:

– Cho trẻ ngủ đủ giấc

– Hạn chế điện thoại, tivi

– Tăng thời gian vui chơi ngoài trời

– Tránh khói bụi, dị nguyên

– Khám mắt định kỳ cho trẻ

Thông điệp dành cho phụ huynh

Nháy mắt liên tục ở trẻ em không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng cũng không nên chủ quan. Việc theo dõi kỹ, phát hiện sớm và thăm khám đúng chuyên khoa sẽ giúp bảo vệ thị lực và sức khỏe toàn diện cho trẻ.

Tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, phụ huynh có thể đưa trẻ đến khám mắt và được tư vấn, điều trị phù hợp bởi đội ngũ bác sĩ chuyên môn.