Tiêu chảy cấp là một trong những bệnh lý tiêu hóa thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, bệnh có thể dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải và nhiều biến chứng nguy hiểm. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu và chăm sóc đúng cách sẽ giúp trẻ nhanh chóng hồi phục và hạn chế nguy cơ biến chứng.

Tiêu chảy cấp ở trẻ em là gì?

Tiêu chảy được định nghĩa là tình trạng trẻ đi ngoài phân lỏng hoặc tóe nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Tiêu chảy cấp là đợt tiêu chảy khởi phát đột ngột và kéo dài không quá 14 ngày.

Ở trẻ sơ sinh bú mẹ hoàn toàn, việc đi tiêu nhiều lần trong ngày có thể là bình thường. Tuy nhiên, nếu trẻ đi tiêu 5–7 lần/ngày kèm phân lỏng, mùi chua, màu hơi xanh hoặc trẻ có biểu hiện mệt mỏi, quấy khóc thì có thể là dấu hiệu của tiêu chảy cấp.

Nguyên nhân gây tiêu chảy cấp ở trẻ em

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy cấp ở trẻ, phổ biến nhất gồm:

  • Virus: Rotavirus là nguyên nhân thường gặp nhất gây tiêu chảy cấp ở trẻ nhỏ.
  • Vi khuẩn: Các vi khuẩn như E.coli, Salmonella, Shigella có thể gây nhiễm trùng đường ruột.
  • Nhiễm trùng ngoài ruột: Một số bệnh lý như viêm đường hô hấp hoặc viêm tai giữa cũng có thể gây tiêu chảy.
  • Dị ứng thực phẩm: Một số trẻ có thể bị tiêu chảy khi dị ứng với sữa bò, trứng, lạc hoặc các thực phẩm khác.
  • Tác dụng phụ của thuốc: Đặc biệt là khi trẻ sử dụng kháng sinh.

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị tiêu chảy cấp

Phân bình thường ở trẻ nhỏ có thể mềm, màu vàng, xanh lá hoặc nâu. Trẻ dưới 6 tháng tuổi có thể đi tiêu từ 3–10 lần/ngày nếu bú mẹ.

Tuy nhiên, khi bị tiêu chảy cấp, trẻ thường có các biểu hiện:

  • Phân lỏng nhiều nước, có mùi tanh hoặc hôi.
  • Đi tiêu nhiều lần trong ngày.
  • Trẻ mệt mỏi, quấy khóc.
  • Có thể kèm sốt, đau bụng, buồn nôn hoặc nôn.

Cách điều trị và chăm sóc trẻ bị tiêu chảy cấp

Việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò quan trọng giúp trẻ nhanh chóng hồi phục.

1. Bù nước và điện giải

Cho trẻ uống dung dịch oresol (ORS) hoặc nước cháo muối để bù lại lượng nước và điện giải đã mất. Khi pha ORS cần pha đúng một gói với 1 lít nước đun sôi để nguội và khuấy đều.

2. Tiếp tục cho trẻ bú mẹ

Đối với trẻ còn bú mẹ, cần tăng cường cho trẻ bú nhiều hơn và lâu hơn để bổ sung dinh dưỡng và tăng sức đề kháng.

3. Chế độ ăn phù hợp

Cho trẻ ăn thức ăn mềm, dễ tiêu, chia thành nhiều bữa nhỏ và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

4. Khi nào cần đưa trẻ đi khám

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ có các dấu hiệu sau:

  • Mắt trũng, dấu hiệu mất nước.
  • Trẻ ngủ li bì, khó đánh thức.
  • Không uống được nước.
  • Sốt cao, nôn nhiều.
  • Tiêu chảy kéo dài hoặc có dấu hiệu nặng hơn.

Cách phòng ngừa tiêu chảy cấp ở trẻ em

Phòng bệnh luôn là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe của trẻ.

  • Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
  • Đảm bảo thực phẩm được nấu chín và bảo quản hợp vệ sinh.
  • Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong những tháng đầu đời.
  • Tiêm vắc xin Rotavirus giúp phòng ngừa tiêu chảy do virus.

Tư vấn và điều trị tiêu chảy ở trẻ tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long

Khi trẻ có dấu hiệu tiêu chảy kéo dài, mất nước hoặc các triệu chứng bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại luôn sẵn sàng hỗ trợ chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tiêu hóa ở trẻ em. Bệnh viện chú trọng tiếp cận điều trị toàn diện, giúp phát hiện sớm nguyên nhân, xử trí hiệu quả và hướng dẫn chăm sóc đúng cách cho trẻ ngay từ giai đoạn đầu.

Việc thăm khám sớm không chỉ giúp trẻ nhanh hồi phục mà còn hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm do tiêu chảy cấp.