Đột quỵ là gì?

Đột quỵ, còn gọi là tai biến mạch máu não, là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng do dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể. Khi não không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất, các tế bào não sẽ bắt đầu chết chỉ sau vài phút.

Đột quỵ là một tình trạng cấp cứu y khoa nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, người bệnh có thể tử vong hoặc để lại nhiều di chứng nặng nề như liệt nửa người, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm trí nhớ hoặc mất khả năng vận động.

Theo thống kê quốc tế, đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật ở người trưởng thành.

Các loại đột quỵ thường gặp

Đột quỵ được chia thành hai nhóm chính:

Đột quỵ thiếu máu não (nhồi máu não): Chiếm khoảng 85% các trường hợp. Tình trạng này xảy ra khi cục máu đông làm tắc nghẽn động mạch dẫn máu lên não.

Đột quỵ xuất huyết não: Xảy ra khi mạch máu não bị vỡ khiến máu chảy vào nhu mô não. Loại đột quỵ này ít gặp hơn nhưng có tỷ lệ tử vong cao.

Ngoài ra còn có cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA). Đây là tình trạng giảm dòng máu lên não trong thời gian ngắn, các triệu chứng giống đột quỵ nhưng thường tự hồi phục. Tuy nhiên, đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ thật sự có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây đột quỵ

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ bao gồm:

Yếu tố không thể thay đổi:

  • Tuổi tác: Nguy cơ tăng cao sau 55 tuổi.
  • Giới tính: Nam giới có nguy cơ cao hơn.
  • Tiền sử gia đình có người từng bị đột quỵ.

Yếu tố bệnh lý và lối sống:

  • Tăng huyết áp
  • Đái tháo đường
  • Bệnh tim mạch
  • Mỡ máu cao
  • Thừa cân, béo phì
  • Hút thuốc lá
  • Lạm dụng rượu bia
  • Ít vận động và chế độ ăn uống không lành mạnh

Dấu hiệu nhận biết đột quỵ sớm

Các dấu hiệu đột quỵ thường xuất hiện đột ngột và cần được nhận biết sớm. Người bệnh có thể gặp:

  • Tê hoặc yếu mặt, tay, chân, đặc biệt ở một bên cơ thể
  • Khó nói hoặc nói ngọng
  • Rối loạn ý thức
  • Mất thị lực một hoặc hai mắt
  • Chóng mặt, mất thăng bằng, khó đi lại
  • Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân

Quy tắc FAST giúp nhận biết nhanh đột quỵ:

F – Face: Méo miệng, lệch mặt
A – Arm: Yếu hoặc không nhấc được tay
S – Speech: Nói khó, nói ngọng
T – Time: Cần gọi cấp cứu ngay lập tức

Chẩn đoán và điều trị đột quỵ

Chẩn đoán đột quỵ dựa trên triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh và các phương pháp cận lâm sàng như chụp CT sọ não hoặc MRI não.

Điều trị đột quỵ cần được thực hiện càng sớm càng tốt nhằm phục hồi lưu lượng máu lên não và hạn chế tổn thương não.

Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

  • Thuốc tiêu sợi huyết giúp làm tan cục máu đông trong giai đoạn sớm.
  • Can thiệp nội mạch để lấy cục máu đông trong lòng mạch.
  • Phẫu thuật trong trường hợp xuất huyết não.
  • Phục hồi chức năng sau giai đoạn cấp nhằm cải thiện vận động và ngôn ngữ.

Cách phòng ngừa đột quỵ hiệu quả

Đột quỵ có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.

Các biện pháp phòng ngừa bao gồm:

  • Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu
  • Điều trị sớm các bệnh tim mạch
  • Duy trì cân nặng hợp lý
  • Tăng cường vận động thể lực
  • Ăn uống lành mạnh, giảm muối và chất béo
  • Ngừng hút thuốc lá và hạn chế rượu bia
  • Ngủ đủ giấc và duy trì lối sống khoa học

Tầm quan trọng của phát hiện và cấp cứu sớm

Đột quỵ là tình trạng cấp cứu khẩn cấp. Thời gian vàng để điều trị hiệu quả thường chỉ trong vài giờ đầu sau khi xuất hiện triệu chứng.

Khi nghi ngờ có dấu hiệu đột quỵ, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu và điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt để tăng cơ hội hồi phục và giảm nguy cơ di chứng.

Chăm sóc và điều trị đột quỵ tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long

Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long là một trong những cơ sở y tế uy tín tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tim mạch – thần kinh, đặc biệt là đột quỵ.

Bệnh viện được trang bị hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại như MRI 3.0 Tesla và MSCT 256 lát cắt giúp phát hiện sớm các tổn thương não. Cùng với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và quy trình cấp cứu nhanh chóng, người bệnh đột quỵ có thể được chẩn đoán và điều trị kịp thời, nâng cao khả năng hồi phục và giảm thiểu di chứng.