Hội chứng vành cấp là gì?

Hội chứng vành cấp (Acute Coronary Syndrome – ACS) là thuật ngữ dùng để mô tả tình trạng động mạch vành – hệ thống mạch máu nuôi tim – bị tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn, khiến lưu lượng máu đến cơ tim giảm hoặc ngừng đột ngột. Đây là một tình trạng cấp cứu tim mạch nguy hiểm, có thể dẫn đến tổn thương cơ tim nghiêm trọng hoặc tử vong nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Hội chứng vành cấp bao gồm:

  • Nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên (STEMI)
  • Nhồi máu cơ tim cấp không ST chênh lên (NSTEMI)
  • Đau thắt ngực không ổn định

Nguyên nhân gây hội chứng vành cấp

Nguyên nhân phổ biến nhất của hội chứng vành cấp là sự không ổn định của mảng xơ vữa trong động mạch vành. Khi mảng xơ vữa bị nứt hoặc vỡ, cục máu đông sẽ hình thành tại vị trí này và gây tắc nghẽn mạch máu nuôi tim.

Nếu cục máu đông gây tắc hoàn toàn động mạch vành, người bệnh có thể bị nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên – dạng nặng nhất của hội chứng vành cấp. Nếu tắc nghẽn chưa hoàn toàn, có thể gây hội chứng vành cấp không ST chênh lên hoặc đau thắt ngực không ổn định.

Các yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ của hội chứng vành cấp được chia thành hai nhóm:

Yếu tố nguy cơ không thể thay đổi:

  • Tuổi: Nam trên 45 tuổi và nữ trên 55 tuổi có nguy cơ cao hơn
  • Giới tính: Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn
  • Tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim mạch sớm

Yếu tố nguy cơ có thể thay đổi:

  • Tăng huyết áp
  • Rối loạn mỡ máu
  • Đái tháo đường
  • Hút thuốc lá
  • Thừa cân hoặc béo phì
  • Ít vận động
  • Chế độ ăn nhiều chất béo, muối và đường
  • Căng thẳng kéo dài

Ngoài ra, một số yếu tố khác như lạm dụng cocaine, bệnh thận mạn, bệnh tự miễn hoặc hội chứng ngưng thở khi ngủ cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Triệu chứng thường gặp

Triệu chứng điển hình của hội chứng vành cấp là cơn đau ngực kiểu mạch vành. Người bệnh thường có cảm giác đau thắt, bóp nghẹt sau xương ức, có thể lan lên vai trái, cánh tay trái, cổ, hàm hoặc cả hai vai.

Cơn đau thường kéo dài trên 20 phút và có thể xuất hiện sau khi gắng sức hoặc ngay cả khi đang nghỉ ngơi.

Một số triệu chứng khác có thể gặp:

  • Khó thở
  • Mệt mỏi
  • Buồn nôn hoặc nôn
  • Đau vùng thượng vị
  • Hồi hộp, đánh trống ngực

Ở người lớn tuổi hoặc người mắc bệnh đái tháo đường, các triệu chứng đôi khi không điển hình và có thể chỉ biểu hiện bằng mệt mỏi, khó thở hoặc rối loạn ý thức.

Chẩn đoán hội chứng vành cấp

Để chẩn đoán hội chứng vành cấp, bác sĩ sẽ kết hợp đánh giá triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng như:

Điện tâm đồ (ECG): Là cận lâm sàng quan trọng giúp ghi lại hoạt động điện của tim và phân biệt các dạng nhồi máu cơ tim hoặc đau thắt ngực không ổn định.

Xét nghiệm men tim: Khi cơ tim bị tổn thương, các men tim như Troponin sẽ tăng cao trong máu và giúp xác định tình trạng nhồi máu cơ tim.

Siêu âm tim: Giúp đánh giá chức năng co bóp của tim, phát hiện rối loạn vận động vùng và các bệnh lý van tim đi kèm.

Chụp cắt lớp vi tính động mạch vành: Phương pháp này giúp đánh giá mức độ hẹp hoặc tắc nghẽn của các động mạch vành. Đây là phương pháp tầm soát bệnh lý mạch vành, ít xâm lấn và chi phí phù hợp.

Phương pháp điều trị

Điều trị hội chứng vành cấp cần được thực hiện khẩn cấp nhằm tái thông dòng máu nuôi tim và hạn chế tổn thương cơ tim.

Điều trị bằng thuốc:

  • Thuốc giảm đau ngực
  • Thuốc kháng đông
  • Thuốc kháng kết tập tiểu cầu
  • Thuốc chẹn beta
  • Statin cường độ cao
  • Thuốc ức chế men chuyển hoặc ức chế thụ thể angiotensin

Điều trị tái tưới máu:

  • Thuốc tiêu sợi huyết
  • Can thiệp mạch vành qua da (PCI)
  • Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG)

Cách phòng ngừa hội chứng vành cấp

Để giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, mỗi người nên xây dựng lối sống lành mạnh:

  • Bỏ thuốc lá
  • Hạn chế rượu bia
  • Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày
  • Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu
  • Duy trì cân nặng hợp lý
  • Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và cá
  • Ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng

Ngoài ra, việc khám sức khỏe định kỳ và tầm soát bệnh tim mạch giúp phát hiện sớm các nguy cơ và điều trị kịp thời.

Điều trị và tầm soát bệnh tim mạch tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long

Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long là một trong những cơ sở y tế tiên phong tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tim mạch, đặc biệt là hội chứng vành cấp.

Bệnh viện quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tim mạch giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, hỗ trợ chẩn đoán và can thiệp tim mạch chuyên sâu. Nhiều kỹ thuật điều trị tiên tiến được triển khai như can thiệp mạch vành qua da (PCI), phẫu thuật bắc cầu động mạch vành, phẫu thuật tim hở và các phương pháp hỗ trợ tim mạch khác.

Việc thăm khám, tầm soát sớm và điều trị kịp thời tại các cơ sở y tế chuyên sâu giúp giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.